علوم آزمایشگاهی

کلبسیلا چیست؟

کلبسیلا باکتری گرم منفی میله ای شکل ، غیر متحرک و دارای کپسول پلی ساکاریدی است ، که این کپسول تمام سطح سلول را می پوشاند و علیه بسیاری از مکانیسم های دفاعی میزبان مقاوت ایجاد می کند . اعضای جنس کلبسیلا دو نوع آنتی ژن  در سطح سلولهای خود بیان می کنند .

1.لیپوپلی ساکارید ( آنتی ژن o )

2. پلی ساکارید کپسولی ( آنتی ژن k ) می باشد.

 باکتری های روده ای از نظر خواص بیوشیمیایی متفاوت هستند .کلبسیلا ها گلوکز و لاکتوز را تخمیر می کند .

و درصد مولکولی ، DNA Klebsiella  pneumoniae -٪ 58-56 G+C  ذکر شده است

در محیط مک کانکی آگارکلنی های برجسته و موکوئیدی صورتی رنگ تولید می کنند که در هنگام برداشتن با آنس ،کشیده می شوند . همچنین کلبسیلا ممکن است در اثر کشت های مکرر کپسول خود را از دست بدهد .

                                      

 

محل معمولی کلونیزاسیون این باکتری  در انسان سالم دستگاه معدی روده ای ، چشم ، دستگاه تنفسی و دستگاه ادراری,  تناسلی است .

 K.pneumoniae به عنوان یک میکروارگانیسم ساپروفیت در نازوفارنکس و مجرای گوارشی انسان وجود دارد .

 میزان آن در نمونه های  مدفوع 38-5 ٪ و در نازوفارنکس 6-1 ٪ می باشد . از آنجاییکه بر روی پوست انسان شرایط مناسبی برای رشد باکتری های گرم منفی وجود ندارد ، کلبسیلا به ندرت در آن ناحیه مشاهده شده و به عنوان فلور موقتی در نظر گرفته می شود . کلبسیلاها جزء باسیلهای روده ای به حساب می‏آیند . بطور کلی هنگامی‏که این باکتریها در روده به سر می‏برند زندگی همسفره دارند. از این رو ساکن شدن آنها در این محل ، مخزن یا منبعی برای آلودگی و تولید بیماری در سایر نقاط از جمله شش‏ها و مجرای ادراری محسوب می‏شود.

 فاکتورهای ویرولانس در گونه های کلبسیلا عبارتند از:

 

1.کپسول

کپسول موجود در کلبسیلا پلی ساکاریدی (CPS ) است که تمام سطح سلول را می پوشاند و مقاومت باکتری را بر علیه بسیاری از مکانیسم های دفاعی میزبان فراهم می کند . کپسول خارج سلولی برای بیماریزایی ضروری است.در حال حاضر حدود 80 آنتی ژن کپسولی مختلف در این باکتری شناخته شده است . اگرچه کپسول پلی ساکاریدی (CPS ) کلبسیلا در بیماری زایی آن موثر است.اما  اخیرا نشان داده شده است که مقدار مانوز CPS  در جه ویرولانس را پایین می آورد . علاوه بر آنتی ژن k آنتی ژن o نیز در LPS از فاکتور های بیماری زا بشمار می آیند.

۲. پیلی یا فمبریه

فمبریه ها برآمدگی هایی روی سطح باکتری هستند که عامل چسبیدن ارگانیسم به دستگاه تنفسی ، دستگاه معدی روده ای و سلول های موکوزی سیستم ادراری هستند .

در K . pneumoniae دو نوع فمبریه تشخیص داده شده است.

1- پلی تیپ I        2- پلی تیپ III

۳. سیدروفورها

بسیاری از باکتری ها برای بدست آوردن آهن مورد نیازشان در بدن میزبان موادشلاته کننده آهن با وزن مولکولی پایین و افینیتی بالا به نام سیدروفورها را ترشح می کنند که قادر است به شکل رقابتی آهن متصل به پروتئین ها را جذب نماید . سیدروفورها شامل دو گروه انتروباکتین  و آئروباکتین هستند .

۴. توکسین

 سوش های تولید کننده انتروتوکسین از بیماران مبتلا به اسپروی گرمسیری جداسازی شده اند . این توکسین مشابه با توکسین های ST و LT در اشرشیاکلی است . در  سوش هایK.pneumoniae  تولید انتروتوکسین وابسته به پلاسمید است .

از نظر بالینی سویه های K.pneumoniae و به دنبال آن K.oxytoca  حائز اهمیت  هستند. K.pneumoniae شایع ترین گونه در بین سایر گونه های جنس کلبسیلا است . این باکتری به وسیله کارل فریدلندر از ریه بیمار مبتلا به پنومونی جدا شد و به نام باسیل فریدلندر  عامل پنومونی شدید و کشنده نامیده می شود..

K.pneumoniae عامل پنومونی ، سپسیس ، عفونت های بیمارستانی و عفونت دستگاهی ادراری( UTI ) است .یکی از ارگانیسمهای مهم تولیدکنندی K.pneumoniae , ESBLs. است. پنومونیه به عنوان یکی از موارد مهم عفونت های اکتسابی بیمارستانی مخصوصاً در نوزادان بخش ICU است .

بتالاکاتامازهای وسیع الطیف( ESBLS ( Extended Spectrum  B-Lactamase  آنزیم هایی با واسطه پلاسمیدی هستند که باعث هیدرولیز حلقه ی بتالاکتام  در آنتی بیوتیک های بتالاکتام از قبیل سفالوسپورین های نسل سوم و آزترونم می شوند . این پلاسمیدها همچنین می توانند ژن مقاومت را به دیگر آنتی بیوتیک ها از قبیل آمینوگلیکوزیدها انتقال دهند . بنابراین باسیل های گرم منفی دارنده این پلاسمیدها دارای مقاومت چند دارویی هستند .از سوی دیگر این پلاسمیدها عناصر ژنتیکی متحرک  (شاخص های متحرک ژنتیک ) هستند و می توانند بین باسیل های   گرم منفی گونه های مختلف در طبیعت انتقال پیدا کنند. بیش از 100 آنزیم ESBL مختلف شناسایی شده است که هر یک سوبسترای خاصی را ترجیح می دهند . (شیگلا و کلبسیلا از انترو باکتریاسه حرکت ندارند.کلبسیلا بزرگترین کپسول را در میان جنس های انترو باکتریاسه به خود اختصاص داده است. کلبسیلا ها در آزمایشگاه لاکتوز مثبت سریع, اندول منفی , vp  مثبت می باشند . بجز کلبسیلا اوکسی توکا که اندول مثبت است.)

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه هشتم آذر 1391ساعت 23:17  توسط سامان آژگان  |